Η ανακάλυψη που αλλάζει τα δεδομένα
Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση του John Vidale από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, ανέλυσε σεισμικά κύματα από επαναλαμβανόμενους σεισμούς (γνωστούς ως “doublets”) που καταγράφηκαν από το 1991 έως το 2023. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα σεισμικά κύματα που περνούν μέσα από τον εσωτερικό πυρήνα παραμένουν σταθερά, ενώ όσα τον αγγίζουν επιφανειακά δείχνουν διαφορές, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο πυρήνας υφίσταται τοπικές παραμορφώσεις.
«Οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να οφείλονται στην αλληλεπίδραση του εσωτερικού πυρήνα με τον υγρό εξωτερικό πυρήνα ή σε ανωμαλίες πυκνότητας στον κατώτερο μανδύα», εξηγεί ο καθηγητής Ορυκτολογίας-Πετρολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιωάννης Μπαζιώτης. «Αυτό που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ως μια αμετάβλητη, στέρεη σφαίρα, στην πραγματικότητα μεταβάλλεται συνεχώς».
Η σημασία της έρευνας και η σχέση με το μαγνητικό πεδίο
Ο εσωτερικός πυρήνας αναπτύσσεται κατά περίπου 0,5 χιλιοστά ετησίως μέσω της κρυστάλλωσης σιδήρου από τον εξωτερικό υγρό πυρήνα. Αυτό το φαινόμενο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση του μαγνητικού πεδίου της Γης, το οποίο λειτουργεί ως φυσική ασπίδα απέναντι στην ηλιακή ακτινοβολία.
«Η διαδικασία αυτή είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα του γεωδυναμό – του μηχανισμού που δημιουργεί το μαγνητικό πεδίο. Αν αυτές οι αλλαγές επηρεάσουν τη ροή θερμότητας από τον πυρήνα, θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις ακόμη και στην τεκτονική δραστηριότητα ή στο κλίμα της Γης», σημειώνει ο καθηγητής Μπαζιώτης.
Ένα δυναμικό και ζωντανό σύστημα
Η έρευνα εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τη φυσική κατάσταση και τη χημική σύσταση του πυρήνα. Ενώ μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ότι είναι μια αδρανής, στέρεη μάζα, τα στοιχεία δείχνουν πως στην πραγματικότητα είναι ένα δυναμικό σύστημα που αλληλεπιδρά με τον υπόλοιπο πλανήτη.
«Οι αλλαγές στο σχήμα του εσωτερικού πυρήνα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη σταθερότητα του γεωδυναμό, κάτι που μακροπρόθεσμα ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στο μαγνητικό πεδίο, την κλιματική σταθερότητα και ίσως ακόμη και στη βιολογική εξέλιξη», υπογραμμίζει ο καθηγητής.
Τι σημαίνει για το μέλλον
Μέχρι στιγμής, η έρευνα δείχνει ότι αυτές οι αλλαγές δεν είναι απλώς ένα γεωλογικό φαινόμενο που εκτυλίσσεται σε βάθος εκατομμυρίων ετών, αλλά συμβαίνουν σε ανθρώπινη χρονική κλίμακα. Οι αλλαγές στον ρυθμό περιστροφής και στο σχήμα του πυρήνα παρουσιάζουν ετήσια μεταβλητότητα, κάτι που σημαίνει ότι οι επιστήμονες ίσως μπορέσουν να μελετήσουν και να κατανοήσουν τις επιπτώσεις τους σε πραγματικό χρόνο.
Ωστόσο, η έρευνα βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της στάδια. «Για να επιβεβαιώσουμε πλήρως αυτές τις θεωρίες, απαιτούνται περισσότερες σεισμικές αναλύσεις, γεωφυσικά πειράματα και προσομοιώσεις στο εργαστήριο», σημειώνει ο καθηγητής Μπαζιώτης.
Το μεγάλο συμπέρασμα
Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέους δρόμους στην κατανόηση του εσωτερικού της Γης και μας υπενθυμίζει πως ακόμη και τα πιο θεμελιώδη χαρακτηριστικά του πλανήτη μας μπορεί να κρύβουν εκπλήξεις. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο εσωτερικός πυρήνας της Γης είναι στατικός, αλλά πόσο δυναμικός είναι και ποιες είναι οι επιπτώσεις του σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Για την επιστημονική κοινότητα, αυτό είναι μόνο η αρχή. Και ίσως, μια μέρα, να μάθουμε ότι το κέντρο της Γης έχει πολύ περισσότερα να μας αποκαλύψει.
