Οι αλλαγές αφορούν ένα μεγάλο εύρος κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων, από τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αγρότες και τις επιχειρήσεις έως τους μισθωτούς, τους δημοσίους υπαλλήλους, τους συνταξιούχους, τις οικογένειες και τους νέους.
Οι αλλαγές για ελεύθερους επαγγελματίες και ταξί
1. Καταργείται στην πράξη το μεγαλύτερο μέρος του τεκμαρτού εισοδήματος
Από το φορολογικό έτος 2026 περιορίζεται δραστικά το τεκμαρτό εισόδημα για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια, τα οποία, σύμφωνα με τις πηγές του ΥΠΕΘΟΟ, καλύπτουν περισσότερο από το 90% του κλάδου.
Ως ελάχιστη βάση παραμένει ο κατώτατος μισθός μαζί με τις τριετίες, καθώς η λογική της ρύθμισης είναι ότι ένας επαγγελματίας δεν μπορεί να εμφανίζει ως ελάχιστο εισόδημα ποσό χαμηλότερο από αυτό που αντιστοιχεί σε εργαζόμενο με τον κατώτατο μισθό.
Παράλληλα, καταργούνται δύο προσαυξήσεις που μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα:
- το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας,
- το 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ.
Έτσι, η απασχόληση εργαζομένων ή ένας υψηλότερος τζίρος σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου δεν θα οδηγούν από μόνοι τους σε πρόσθετη τεκμαρτή επιβάρυνση.
Ενδεικτικά, καφέ 15 ετών με πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ είχε τεκμαρτό εισόδημα 27.244 ευρώ και φόρο 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, η βάση περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ, δηλαδή προκύπτει όφελος 2.534 ευρώ ή περίπου 53%.
Παράλληλα, η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
Για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα, τα τεκμήρια μειώνονται κατά 50%.
Ειδική ρύθμιση για τους εκμεταλλευτές ταξί
Για τους εκμεταλλευτές ταξί προβλέπεται διόρθωση του τεκμηρίου, ώστε αυτό να συνδέεται με το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.
Για παράδειγμα, επαγγελματίας που διαθέτει το 50% ενός ταξί θα έχει αντίστοιχη, κατά 50%, μείωση του τεκμηρίου.
Παράλληλα, από το τεκμήριο εξαιρούνται ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, σε περιπτώσεις που αυτή έχει περιέλθει σε αυτά, για παράδειγμα, μέσω κληρονομικής διαδοχής.
Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και επενδύσεις
2. Σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος
Ξεκινά η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
Το 2027 καταργείται στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, το 2028 μειώνεται κατά 50% στην Αττική και το 2029 καταργείται πλήρως σε όλη τη χώρα.
Έτσι, επιχείρηση με έδρα και ένα υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη που σήμερα καταβάλλει 1.600 ευρώ, από το 2027 δεν θα έχει τη συγκεκριμένη επιβάρυνση.
3. Μείωση της προκαταβολής φόρου
Από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο.
Από το 80% σήμερα, η προκαταβολή θα διαμορφωθεί διαδοχικά σε:
75% → 70% → 65% → 60% → 55% → 50%.
Στόχος είναι τελικά να εξισωθεί με την προκαταβολή φόρου που ισχύει για τις ατομικές επιχειρήσεις.
4. Ταχύτερες αποσβέσεις για νέες επενδύσεις
Οι επενδύσεις σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό θα αποσβένονται σε έξι χρόνια, αντί για δέκα, για δαπάνες από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η απόσβεση θα πραγματοποιείται με συντελεστές 10%-10%-15%-15%-25%-25%, προσφέροντας ισχυρότερο φορολογικό κίνητρο για νέες παραγωγικές επενδύσεις.
5. Νέα χρηματοδότηση 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Δημιουργούνται δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Με 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και τη μόχλευση του τραπεζικού συστήματος, αναμένεται να κινητοποιηθούν συνολικά 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Τα διαθέσιμα κεφάλαια θα κατευθυνθούν τόσο σε επενδύσεις όσο και σε ανάγκες ρευστότητας, με χαμηλότερο κόστος δανεισμού ή μέσω εγγυήσεων που θα διευκολύνουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε τραπεζική χρηματοδότηση.
Μειώσεις φόρων για αγρότες και οικογένειες
6. Μηδενικός φόρος για αγρότες έως 20.000 ευρώ
Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών.
Μείωση φόρου αναμένεται να δουν 47.091 από τους συνολικά 245.907 αγρότες.
Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ, ενώ το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.
Για παράδειγμα, αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 15.000 ευρώ, ο οποίος μέχρι σήμερα κατέβαλλε φόρο 1.183 ευρώ, με τη νέα ρύθμιση δεν θα καταβάλλει φόρο.
7. Μηδενικός συντελεστής για τρίτεκνους
Μηδενίζεται επίσης ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος των τρίτεκνων.
Το αφορολόγητο αυξάνεται από 14.364 σε 25.364 ευρώ, ενώ μειώσεις φόρου προβλέπονται για 86.927 τρίτεκνους, μεταξύ των οποίων 33.894 ελεύθεροι επαγγελματίες.
Τρίτεκνος μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ, που σήμερα πληρώνει 620 ευρώ φόρο, με τη νέα ρύθμιση μηδενίζει τη συγκεκριμένη επιβάρυνση.
Ακόμη και για υψηλότερα εισοδήματα προκύπτει όφελος, καθώς τα πρώτα 20.000 ευρώ δεν θα φορολογούνται. Έτσι, τρίτεκνος με εισόδημα 30.000 ευρώ θα έχει ετήσια μείωση φόρου 1.800 ευρώ.
Μισθοί, δημόσιοι υπάλληλοι και συνταξιούχοι
8. Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ στο Δημόσιο
Από τον Δεκέμβριο του 2027 θεσπίζεται επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Παράλληλα, ο βασικός μισθός στο Δημόσιο αυξάνεται τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028, ακολουθώντας την πορεία του κατώτατου μισθού.
Η συνολική αύξηση έως τον Ιανουάριο του 2028 αναμένεται να φτάσει τα 80 ευρώ μικτά τον μήνα.
Επιπλέον, οι τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι θα επωφεληθούν από τον μηδενικό φορολογικό συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ, ενώ εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν στην Περιφέρεια θα λαμβάνουν επιστροφή δύο ενοικίων τον χρόνο.
9. Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ
Ο κατώτατος μισθός αυξάνεται από τα 920 ευρώ σήμερα στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028, ενώ μαζί με τις τριετίες θα φτάνει τα 1.300 ευρώ.
Οι αυξήσεις προβλέπεται να πραγματοποιηθούν σε δύο στάδια, τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028.
Σε σύγκριση με τα 650 ευρώ του 2021, η συνολική αύξηση θα φτάσει το 54%.
10. Νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών
Από τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Η μείωση αφορά εξ ολοκλήρου την εισφορά του εργαζομένου και, ως εκ τούτου, μεταφέρεται στο καθαρό εισόδημά του.
11. Στα 400 ευρώ η μόνιμη ενίσχυση για συνταξιούχους
Η μόνιμη ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
Προστίθενται περίπου 270.000 νέοι δικαιούχοι, με το συνολικό αριθμό των δικαιούχων να φτάνει τα 2,2 εκατομμύρια.
Τα 400 ευρώ θα λαμβάνουν επίσης άτομα άνω των 60 ετών που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Παράλληλα, οι συντάξεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται με βάση το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Στήριξη νέας γενιάς, οικογένειας και στέγης
12. «Κουμπαράς» για κάθε παιδί
Δημιουργείται ειδικός επενδυτικός λογαριασμός, τον οποίο μπορούν να ανοίγουν οι γονείς μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού.
Για κάθε ευρώ που καταβάλλει ο γονέας, το κράτος θα προσθέτει ένα ευρώ, έως το ποσό των 1.200 ευρώ τον χρόνο, μέχρι την ενηλικίωση.
Το ανώτατο ποσό των 1.200 ευρώ αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια.
Με τις μέγιστες καταβολές, σε βάθος 18 ετών θα έχουν συγκεντρωθεί 49.304 ευρώ, από τα οποία τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από το κράτος.
Με απόδοση 3%, το κεφάλαιο μπορεί να φτάσει τα 64.109 ευρώ, ενώ με απόδοση 5% τα 77.062 ευρώ.
13. Ενισχύσεις για αναπηρία, βρεφονηπιακούς σταθμούς και πολύτεκνους
Τα αναπηρικά επιδόματα που σήμερα δεν αναπροσαρμόζονται θα τιμαριθμοποιηθούν, με το μέτρο να αφορά περίπου 218.000 πολίτες με αναπηρία.
Παράλληλα, αυξάνεται κατά 10% η αποζημίωση των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς και κατά 2.000 ευρώ τα εισοδηματικά όρια.
Για τους τρίτεκνους καταργούνται τα εισοδηματικά κριτήρια, ενώ το επίδομα γέννησης για πολύτεκνες οικογένειες αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί.
Αυξάνεται επίσης το ημερήσιο φοιτητικό σιτηρέσιο από 2 σε 3 ευρώ και, στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές, από 2,45 σε 3,50 ευρώ.
14. Νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ» ύψους 2 δισ. ευρώ
Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» θα διαθέσει συνολικά 2 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση αγοράς πρώτης κατοικίας.
Τα κριτήρια διευρύνονται, καθώς:
- το ηλικιακό όριο αυξάνεται στα 55 έτη από 50,
- η αξία της κατοικίας αυξάνεται έως τις 300.000 ευρώ από 250.000,
- το μέγιστο δάνειο φτάνει τις 230.000 ευρώ από 190.000,
- η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως και το 90% της αξίας του ακινήτου,
- η προσαύξηση του οικογενειακού εισοδηματικού ορίου αυξάνεται στα 7.000 ευρώ ανά παιδί από 5.000 ευρώ.
Παράλληλα, αυξάνονται τα επιτρεπόμενα τετραγωνικά μέτρα για οικογένειες με περισσότερα από τέσσερα παιδιά.
Παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων
15. Κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις
Παρατείνονται μέτρα που έχουν ως στόχο να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση.
Συγκεκριμένα, παρατείνονται:
- η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που εντάσσονται στη μακροχρόνια μίσθωση,
- η φορολογική έκπτωση για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων,
- η απαλλαγή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
Για το 2027 παρατείνεται και ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α΄ Δημοτικό Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης.
16. Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς
Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ήταν μέχρι σήμερα, καθώς και σε οικισμούς έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Η επέκταση του μέτρου αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 ακόμη ιδιοκτήτες.
Συνολικά, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ θα καλύπτει 12.855 οικισμούς.
17. Φόρος 15% στις αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυξάνεται από 3% σε 15%.
Το μέτρο αφορά αποκλειστικά κατοικίες και όχι επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα.
Στόχος είναι ο περιορισμός της πρόσθετης εξωτερικής ζήτησης που ασκεί πιέσεις στις τιμές της κατοικίας.
Το συνολικό σχέδιο με ορίζοντα το 2030
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΘΟΟ, οι 17 παρεμβάσεις αποτελούν τον βασικό κορμό μιας «Συμφωνίας Προόδου και Ευημερίας» με ορίζοντα το 2030.
Το πακέτο συνδυάζει φορολογικές ελαφρύνσεις και μειώσεις εισφορών με αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, κίνητρα για επενδύσεις και επιχειρήσεις, χρηματοδοτικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και μέτρα για τη νέα γενιά, την οικογένεια, τη στέγη και την Περιφέρεια.
Η αναλυτική εξειδίκευση των μέτρων αναμένεται από το οικονομικό επιτελείο, με τις λεπτομέρειες εφαρμογής να αποσαφηνίζονται περαιτέρω.
